MISSA CRISMAL: Momento ida ba Ita atu Agradece ba Graça dom Vocacão ninian.

Quinta-feira, 10 de abril de 2025

Homilia Missa CRISMAL

Arcebispo de Díli Dom Virgílio Cardeal do Carmo da Silva

Vigário Episcopal sira, Vigário Forâneos, Párocos, Superior, Provincial, Regional, Delegados Congregações oin-oin, Padre no Madre, Seminaristas, Diáconos, Aspirante, Postulante, Catequistas no sarani sira hotu.

Tinan-tinan dala ida iha loron ida ne’e Quinta-feira, molok ita tama ba iha Quinta-feira Santa, tanba razão pastoral, ita halibur hamutuk atu consagra Santo Crisma no bênção Óleo sira, no hamutuk ho ne’e mós mak Amululik sira renova ninia compromisso sacerdotal, promessa sacerdotal nian. Agradece ba Maromak ba vocação murak ida nebé ami Amululik sira simu.

Biban ida mós atu renova promessa nebé ita Amululik sira halo iha loron ordenação. Iha kedas ona ínicio Quaresma ninian ita hahú ho liafuan “Fila mai Ha’u’ hanesan ita haklaken ba sarani sira, maibe mós loron ida atu ita fila ba ita nia-an. Comvite ne’e la’os de’it ba ema seluk maibe liu-liu mós mai ita Amululik ida-idak buka atu tama klean liu-tan iha ita nia sacerdócio. Balun foin hahú sai Na’ilulik fulan ida, balun atu completa ona tinan ida, balun tinan 25 no balun completa ona tinan 50. ida-idak hare katak balun lao, balun to’o dalan klaran ona, balun avançado liu kedas ona. Momento ida ba ita ida-idak atu agradece ba graça dom vocacão ninian.

Maibe ohin ha’u hakarak liu-liu convida ita ida-idak oinsa atu ita ida-idak hare, atu reconhece nafatin, nunka bele kolen, baruk lori naha todan iha ita nia kabas. Ita amululik sira Dili nian ha’u hanoin iha buat barak maibe iha buat ida nebé saudoso Dom Alberto husik hela mai ita Oração ida nebé oras iha Paróquia sira iha sacristia molok atu hahu missa; molok atu Amululik ida atu hatais alba, estola no casula, iha oração ida nebe símples teb-tebes. Maibe ida ne’e fó hanoin buat ida nebé klean teb-tebes kona ba ita nia identidade eh natureza nudar Amululik.

Los duni ita hotu hatene katak Maromak lolos mai husi Maromak lolos nebé hatudu Ninia diak sira hanesan iha carta São Paulo ninian nebé ita sei rona iha Domingo Ramos kona ba Kênosis. E hanesan mos Padre da Igreja balun koalia kona ba Sacrum Comercium (troca Sagrado)- nia foti buat nebé ita nian nune’e mak ita bele foti fali buat nebé ninian no sai hanesan Nia.

Koalia kona ba São Paulo karik, koalia kona ba ita nia batismo. São Paulo uja liafuan ‘Hatais’. Ba imi hotu nebé simu ona batismo iha Cristo, hatais ona Cristo. Ida ne’e buat nebé mosu iha loron batismo ninian. No São Paulo mos dehan iha nia carta ba Gálata ‘Laos ha’u mak moris maibe Cristo mak moris iha ha’u’, hanesan Paulo descreve iha momento batismo ninian; Cristo fó hatais ita nia hatais terus, ksolok hanesan ema, hamlaha, hamrook, laran susar, iha nia esperança nune’e mos iha ninia desesperação, iha ita nia ta’uk nune’e mos ita nia compreenção kona ba mate. Husi ida ne’e mak halo ita bele lao ituan hodi hanoin kona ba batismo ninian hodi tulun ita atu bele tama klean liu tan kona ba ordenação sacerdotal. Hanesan iha batismo ita muda hatais-nune’e mos iha sacerdócio ita muda hatais.

wainhira iha administração sacramento sira amululik koalia no halo buat ida nebe ita sempre temi; In Persona Christi: Iha Mistério sira sagrado, nia la representa nia-an, la koalia kona-ba nia-an, nia koalia iha ema seluk, katak Cristo. Iha ordenação wainhira Amululik dehan “Ha’u mak ne’e”, hatudu saida? Hatudu ha’u mak ne’e atu halo tuir, tau ita nia-an iha disposição iha ida nebé mate ba ita hotu. Nune’e mós la moris de’it ba nia-an rasik.

In Persona Christi : Iha momento ordenação presbiterado, Santa Creda mós hatudu realidade ida ne’e ‘hatais foun, visível no comprensível liu husi vestimento  litúrgico. Gesto external ne’e hakarak hatudu buat nebé iha laran sai visível, laos hatudu buat nebe husi liur de’it maibe hatudu buat nebé iha laran. Então evento ida hatais ho Cristo hatudu bebeik iha Creda no liu-liu mai ita Amululik sira wainhira ita reza missa, cada momento, cada missa nebé ita celebra ou ita concelebra, liu husi vestimento litúrgico, hatais hirak ne’e laos de’it buat husi liur maibe iha sentido ida nebé klean liu fali buat ida nebé ema hare. Facto ida ita hatudu ba ema hotu katak ita iha neba, laos iha ha’u nia fatin, iha ha’u nia-an, maibe iha ida seluk nia fatin katak Cristo.

Maluk doben sira, iha loron kmanek ida ne’e, ita halibur celebra hodi hanoin fali ita nia Sacerdócio, hanoin fali ministério sacerdotal nia importância, liu-liu mos liu housi sinais external nebé ohin  hau temi. Wainhira ita hatais vestimento sacerdotal iha tempo ida acompanha ho oração hanesan ohin ha’u temi antes tiha ona;

Agora karik bele tulun ita atu comprende; Tanba sá mak Igreja timor nian ne’e husu ita amululik sira atu hatais Alba ho Estola. Texto oração expressa kona-ba Alba ho sentido nebé hanesan (hanoin fila fali Dom Ricardo ninia lembransa nebé nia husik hela), Sira hotu fo hanoin fila fali mai ita kona ba hatais festa nian, hanoin fali aiknanoik Filho Pródigo “Aman nebé haruka nia atan sira atu fo hatais foun ba oan nebé foin fila fali mai; oan nebé mai ho nia hatais foer, maibe Aman nebé mai haruka fó hatais foun, hatais festa nian. Ne’e duni hatais ita nia Alba, ita nia estola fó hanoin fila fali ba sentido festa ida ne’e.

Wainhira ita hakbesik ba Ano Litúrgico ida ne’e , atu hala’o acto iha pessoa Cristo nian, ita reconhece ita nia-an. Ita dala barak dook housi Ida nebé ita representa; ita la soi, ita ho ita nia foer oinsa, so Nia de’it mak bele fó mai ita hatais festa nian ida ne’e. Ita soi duni atu preside iha Nia mesa hodi servi Nia.

Oração ne’e lori ita hanoin fila fali iha Apocalipse nebé dehan “La’os tanba sira mérito mak hatais sira nian, maibe hili ne’e soi duni ba Maromak. Livro Apocalipse mós dehan :” sira fase sira nia hatais iha Bibi oan sira nia ran halo hatais sira ne’e mutin nabilan tebes. Los duni ita hotu iha experiência katak, ran quando hoban ne’e la sai mutin maibe sai mean fali. Maibe koalia kona-ba saida, Bibi Oan nia ran mak Cristo iha Cruz ninia domin. Domin ida ne’e mak halo ita nia hatais foer sira sai mutin, mak ita nia Espírito sira nebé namlaek sai forte no los,  transforma ita, maski ita iha nakukun sira ba naroman Cristo ninian. Wainhira ita hatais Alba, precisa tau iha neon : Nia mós terus mai ita no tanba Nia domin sira boot liu, ha’u nia sala sira mak halo ha’u bele hamrik sasin kona-ba Maromak. Nee duni Ha’u la hamriik ho ha’u nian maibe Ida nebé ha’u representa.

Maibe ha’u hatais roman nebé mai housi ita Nain Jesus Cristo, ita simu housi Baptismo, iha ordenação sacerdotal lori ita hanoin mos kona ba festa casamento nebé aiknanoik haktuir mai ita kona ba festa banquete ninian.

Iha São Gregório husu ba nia-an: “Durante ne’e nia hatais ida oinsa los ne’e?  ema hotu nebé halibur iha Creda, simu ona hatais baptismo nian no fiar iha Nia, selae sira laiha ne’e, duni saida mak sei kuran? hatais ida oinsa mak sei precisa atu aumenta tan? Nia rasik hatan fila fali hatais domin ninian.

Oração tradicional ida ba ema ida molok atu hatais Casula ida nebé representa naha Ita Nain Jesus Cristo nian nebe tula iha ita Amululik sira nia kabas. Bolu mós ita atu hanoin Jesus nia liafuan nebé convida ita atu simu Nia naha ida ne’e iha ita nia kabas, aprende housi Nia, basá Nia laran di’ak, Nia laran midar, Nia haraik an. Lori Na’i nia naha tau iha ita nia kabas katak aprende, ne’e katak ita hotu laos perfeito ona, ita balun foin hahú sai Nailulik, balun 25 anos ona balun 50 ano, balun avança liu ona ita continua apreende to’o loron nebé Na’i Maromak bolu ita.

Ne’e duni iha ita nia moris lor-loron nian continua aprende atu sai Amululik ida nebé los, ne’e  katak ita pronto nafatin aprende husi Nia ita precisa aprende laran diak no haraik-an. Maromak nia haraik-an mak hatudu Nia-AN hanesan ema.

Santo ida nebé ohin ha’u temi nia husu tan tanba sa Maromak hakarak halo An ba ema? Nia rasik fó resposta mos dehan; nia hakarak hatudu sentido obidiência nian mai ita no nia hakarak sukat buat hotu ho base ida; “Nia rasik terus hodi comvite ida domin ninian mai ita no Nia hatene saida mak ita sente, Nia calcula tiha ona ita nia terus no ita nia terus rasik.

Tan ne’e Maluk doben sira, iha ita nia Eucaristia Santa ohin, iha ita nia missa renovação ninian convida ita ida-idak atu husu duni ba Maromak; dalaruma ita hakarak duni atu dehan ba Jesus ita nia naha todan tebes, los duni todan tebes mai ami iha ne’e, maibe hare ba ida nebé lori buat hotu, nia koko buat hotu no hatene halo tuir; iha fraqueza, iha terus, iha nakukun nia naha mak hadomi. Wainhira ita hadomi Nia, ho Nia ita aprende sai ema domin nain. Ho nune’e ita nia naha mos sei sai kaman.

Ita agradece ba Maromak maske ita la soi, maibe Nia fihir no bolu hodi entrega kna’ar Amululik nian mai ita, maibe Nia mós continua la’o hamutuk ho ita lor-loron iha ita nia moris, tulun ita atu hola nafatin conciência no tau iha ita nia neon nafatin dignidade Amululik boot Ita Nain Jesus Cristo nebé ita lori.

Mai ita hafoun ita nia nia confiança ba Virgem Santa Maria, Amululik hotu sira nia Inan-Hanorin ita atu hatene haraik-an, hatene halo tuir, hatene halo di’ak ita nia kna’ar nudar Amululik.

Amen.

Related Articles

DEIXE UMA RESPOSTA

Por favor digite seu comentário!
Por favor, digite seu nome aqui

Stay Connected

828FãsCurtir
27SeguidoresSeguir
5,900InscritosInscrever

Latest Articles